Kiến trúc công nghệ và quy trình - Chris Abel - Chương 1.2

KIẾN TRÚC TRONG KỶ NGUYÊN CỦA

KHU VỰC CHÂU Á THÁI BÌNH DƯƠNG

BỐI CẢNH ĐỔI THAY

Dựa vào cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1997 và hậu quả của nó, đôi khi thật khó để tin vào sự lạc quan của mấy năm về trước đã được dự báo rằng được biết đến như một thời đại về Thái Bình Dương, hoặc thế kỷ của Thái Bình Dương. Những sự lạc quan như vậy không phải không có căn cứ, tuy nhiên những vấn đề gay go như vậy vẫn còn ở một vài nơi, lòng tin của tôi và nhiều người khác rằng nó sẽ qua đi không sớm thì muộn, và nơi đó sẽ đầy hứa hẹn.

Trong số những người đầu tiên nhận ra một trật tự mới đó là nhà sử học vĩ đại Johan Galtung.2 diễn thuyết tại một buổi seminar ở Penang, Malaysia, vào năm 1981 về vấn đề phát triển vùng Galtung vẽ ra một bức tranh đầy thuyết phục về mối liên hệ giữa sự suy tàn của phương Tây và sự nổi lên của các thế lực kính tế mới là Nhật Bản và những “con hổ kinh tế ” như Đài Loan, Bắc Triều Tiên, Hồng Kông và Singapo (ảnh 1.1).

Những năm sau, tại một cuộc họp tại trung tâm Đông Tây ở Honolulu, Hawaii, Zenko Suzuki đã tự tin phát biểu: … một khởi nguyên của một nền văn minh mới với những ý tưởng và những sự sáng tạo được chăm sóc một cách cẩn thận bởi vì chúng vô cùng phong phú và đa dạng. Đó là sự bắt đầu của kỷ nguyên Pacific, một kỷ nguyên trước ngưỡng cửa của thế kỷ 21.3

(Macintyre,1985,p.11)

 

Cũng trong năm đó, Công ty truyền thanh nước Anh theo đó cũng là một loạt chương trình gắn liền với Mary Goldring có tên là Con người của kỷ nguyên Pacific. Đài BBC cũng có một loạt chương trình và cuốn sách có tên là Một kỷ nguyên mới.4 sau đó 3 năm.

Hồng Kông năm 1989, chiều cao của vụ bùng nổ kinh tế. Tầm nhìn từ Peck hướng ra biển qua quận thương mại trung tâm. Ảnh: Tác giả.

Cũng trong năm 1985. William Thompson công bố trong một cuốn sách của ông Pacifics Shiff.5 . Trong đó, ông biểu thị một cuộc cách mạng liên tục của 3 nền văn minh: - Ven sông (nền văn minh Trung Đông sớm xây dựng giữa hai bên bờ con sông Tigris và Euphrates) - Vùng Địa Trung Hải, Đại Tây Dương; và Thái Bình Dương mỗi nơi định hình một nền công nghệ riêng dựa trên gốc gác về vị trí đại lý. Thompson biện luận rằng 4 nền văn minh nổi bật có vết của một sự thay đổi căn bản, chẳng những do thị trường Bắc Mĩ – Châu Âu hay Châu Á Thái Bình Dương – mà còn do nền tảng công nghệ của thị trường đó, từ vận tải đường biển đến hàng không và liên lạc điện tử, thay đổi nền tảng tổng thể để đến một sự biến đổi về văn hoá. Thời gian này cũng đã đạt được những biểu tượng đầu tiên với thiết kế của Norman Foster với ngân hàng Thượng Hải và Hồng Kông (ảnh 1.2). Viết vào thời điểm hoàn thành năm 1986, tôi đã miêu tả nó như một ‘công trình của kỷ nguyên Pacific’.6 . Toạ lạc tại một vị trí thích đáng trong lòng một thành phố đang chuyển mình nó đã khẳng định một cách rõ ràng về ý nghĩa của một con hổ kinh tế, một vẻ tự tin hướng đến tinh thần của thời đại, và vẫn là sự thách thức cho các kiến trúc sư và các nhà lãnh đạo của khu vực thể hiện khát vọng của mình.

Hongkong and Shanghai Bank, Hong Kong. Norman Foster, 1979–86. An advanced technology building designed for Pacific Century. Photo: Ian ambot.

Những năm về sau mang đến những lời tán dương về một châu Á thần kỳ , và sự kết hợp đặc biệt của nó giữa sự bảo trợ và các công trình táo bạo cá nhân. Đáng kể nhất tron năm 1996 UK lúc đó là lãnh đạo của phe đối lập – Leader of the Opposition, thủ tướng Tony Blair bây giờ, chọn Singapore là một nơi ưa thích để giới thiệu về những gì được tôi luyện và mối liên quan đến kinh tế chính trị.

Những sự kiện gần đây gây kích động bởi kinh tế Nhật Bản và lên đến tột bậc trong những khó khăn nhằm duy trì sự ổn định kinh tế ở một số nơi trong khu vực Đông nam Á, đóng vai trò làm rõ về một viễn cảnh năng động của một sự lạc quan và tăng trưởng không thể ngăn cản, làm dẹp tan những băn khăn về một châu Á thần kỳ của các nhà quan sát.7.

Theo các nhà qua sát dựa trên mức độ tiết kiệm cao của đầu tư vào giáo dục trong khu vực sẽ chắc chắn về một tương lai phát triển nhanh chóng, nếu không ở mức độ như trước, thì vẫn ở mức độ ấn tượng bằng với tiêu chuẩn phương Tây. Các vấn đề hiện tại, họ nói, khuyến khích những nhà đầu tư còn đang băn khoăn bằng chính sách cho vay dễ dãi, mà chính sách là thứ có thể bị thay đổi.8.

Có nhiều đánh giá dựa trên quá trình phân tích về nhân học đưa ra giả thuyết về trường hợp đặc biệt của một Nhật Bản lão hoá, một triển vọng ổn định của cả khu vực Châu Á Thái Bình Dương dân cư với sự trẻ trung và khả năng sản xuất cho tới sự già cỗi và không có khả năng sản xuất sẽ tiếp tục một sự bảo đảm về tăng trưởng kinh tế trong thế kỷ mới.9.

Đặc biệt là sự vượt trội của người Trung Quốc, nền kinh tế tăng trưởng liên tục và dự báo một sự vượt trội so với Mỹ để trở thành một nước lớn nhất thế giới không đầy hai thập kỷ nữa.10. Nếu không có một lý do nào khác, sự sống và sự xáo trộn những mối quan hệ giữa hai người khổng lồ sẽ đảm bảo một kỷ nguyên tiếp tục được nói đến sau khoảng cách và sự kết nối chúng với nhau.

NOTES ANDBIBLIOGRAPHY
1 For earlier analyses of the region’s economic strength and potential, see
Organization for Economic Co-operation and Development (1992). Longterm
Prospects for the World Economy. OECD, Paris. Also Coyle, W.T.,
Hayes, D. and Yamauchi, H., eds (1992). Agriculture and Trade in the Pacific.
Belhaven Press, London. Also R. Hodder (1992). The West Pacific Rim.
Belhaven Press, London.
2 Galtung, J. (1981). Untitled presentation to the Seminar on Appropriate
Technology Culture and Lifestyle in Development, Science University of
Malaysia (USM), Penang, 3–7 November.
3 Macintyre, M. (1985). The New Pacific. Collins/BBC, London. From address
by Z. Suzuki, ‘The Coming of the Pacific Age’, at the East West Center,
Hawaii, 16 June, 1982, as quoted in the introduction, p. 11.
4 Macintyre, M. (1985).
5 Thompson, W.I. (1985). Pacific Shift. Sierra Club Books, San Francisco.
6 Abel, C. (1986b). ‘A building for the Pacific Century’, The Architectural Review,
Vol. CLXXXIX, No. 1070, April, pp. 54–61. For a later interpretation of
related themes, see Buchanan, P. (1991). ‘Pacific Rim and planetary culture’,
The Architectural Review, Vol. CLXXXIX, No. 1134, August, pp. 27–32.
7 For one of the more balanced overviews, see Atkinson, M. (1997). ‘Asian
tiger, tiger, burning not so bright’, The Observer, 31 August, Business
Section, p. 3.
8 Kattoulas, V. (1997). ‘Asia: Not stalling, just shifting gears’, International
Herald Tribune, 10–11 May, p.13.
9 The Economist (1997). ‘Asia’s population advantage’, The Economist,
13 September, p. 90.